Lizbon ve Porto’da barınmanın toplumsal hak olarak savunulması; hükümet karşıtı geniş protestolar devam ediyor

Portekiz’in bazı bölgelerinde tesirli olan Charles fırtınası, eğitim kurumlarını ve iş yerlerini kapatırken, bazı trekking meraklılarının yola çıkmasını engelledi. Ancak, Lizbon’un Rossio Meydanı’nda barınma hakkı için çadır kuran eylemcilerin son geceyi.

Lizbon Kampı’nın mücadeleleri ve protesto ortamı

Konut erişimi için savaş veren “Lizbon Kampı” (Acampada de Lisboa), Charles fırtınası sonrası gecekondu tarzı sökülmesine karşın, çeşitli eylemler ve toplumsal gösteriler ile devam ettirilmeye gayret ediyor. Mesela, Web Zirvesi’ne eş zamanlı olarak Kamp temalı bir zirve düzenlenmekte. Bu etkinliklerin simge işareti de gecekondu kullanımıdır. Birbirini tamamlayan tartışmalara karşı karşıya gelen sorunlar ise: Lizbon’un üst düzey turizm cenneti olarak tanıtılıyor ve öte yandan, özellikle de gençlerin gelirleri ev masraflarını karşılamaya yetmiyor.

Kamusal haklar ve toplumsal talepler

Temiz suya erişim, sağlık ve eğitim kendisini toplumsal hakları mıdır? Peki, bir bireyin insanca yaşaması için önemli olan gelir olan kira açlık çekmeksizin midir.

Lizbon’da haftalarca süren çadır eylemi, bu durumun meseleyi Avrupa’nın merkezinde gündeme getirdi. Bunlar bir kapsamlı konut sorunu değil; konut hakkının temel kapsamında tanınması için verilen toplumsal mücadelenin ifadesi.

Avrupa genelinde barınma politikalarına tepki

Protesto, Fransa ve Almanya’daki kendi aktivite ile birlikte örtüşme sağlıyor; hükümetlerin finansal politikalarına dair duyulan öfke artarken. Tüm artış gösteren kira fiyatlar, halkın tepki ve tepkisini çekiyor.

10 Ekim’de Porto’da başlatılan barınma hakları kavga _lizbon’a yayıldı; Rossio Meydanı ve Porto’daki Praça D. João I’ de çadırlar kuruldu. Eylemciler; ev sahipleri kapsamında tahliye yasaların düzeltilmesini, tahliyelerin kısıtlanmasını ve kamu konutlarının arttırılmasını istiyor. Gösteri taşeronlarına göre, merkez sağ hükümeti yeni yasa ile krizi daha da derinleştirecek.

2015’ten beri ev fiyatları bütün ülkede büyüklükte yükselişte. Lizbon’da bu oran çok yüksek, bankalarına göre ülke genelinde 300 bin konteyner açığı bulunuyor.

2011’de içinde önemli kısıtlamalar yaratan Avrupa Komisyonu, ECB ve Uluslararası Para Fonu; kamu bütçelerine kısıtlamalar şartları getirmişti. Sonuç, kentin gelişimi yoğunlukla özel sektöre devredildi. Gezginlerin turist akını, ev kiralarını yükseltti ve ev sahipleri uzun süreli kiralama yerine Airbnb gibi seçenekleri düşünmekte.

Merkez sağ hükümetin protestolara karşı Çözümü müdahale aracı kullandı. Ekim ayının polis gecekondu alanlarını dağıttı; kayıtlara geçen gözaltılar ve yaralanmalar yaşandı. 1 Kasım’da yeni operasyon gerçekleşti. Hareketin teknik söylemi: “Não consegues pagar renda? Traz tenda” - “Kirayı ödeyemiyor musun? Çadırını getir.”

Ev bulamayanlar, barınma krizini protesto etmek için meydanlarda çadır kurdular, ancak merkez hükümet bu kaldırdı. Eylemler devam edecek çünkü polis müdahalesi krizi çözmeyecek gibi görünüyor.